نمایشگاه کتاب سیام و ماجرای چادرهای پشت فنس!
قرار گرفتن چادرهای نشر دیجیتال و ناشران پزشکی در خارج محدوده نمایشگاهی شهر آفتاب، در سیامین نمایشگاه کتاب تهران اعتراضاتی را به همراه داشت. این رویداد در شرایطی رخ داد که از سال گذشته تا امسال، مراحل تکمیل شهر آفتاب متوقف مانده است.
:: هادی حسینینژاد
یکی از امیدواریهای اهالی نشر، خصوصا ناشران کودک و نوجوان و دانشگاهی پیش از برگزاری بیست و نهمین دوره از نمایشگاه کتاب تهران که اردیبهشت 95 برای اولین بار در شهر آفتاب برگزار شد، این بود که در این مجموعه جدید، میتوانند بعد از عمری زیر چادر بودن، صاحب سقف شوند و غرفههای خود را مانند ناشران بخش عمومی، در فضای مسقف دائمی راه بیاندازند. دستِ برقضا با وجود اینکه سال گذشته همان فاز نخست شهر آفتاب نیز به زحمت آماده شد و زیرچادریهای مصلی در شهر آفتاب نیز زیر چادر رفتند، یکی از مواد تفاهمنامه وزارت فرهنگ و شهرداری نیز پاسخ به این مطالبه چندین سالهی زیرچادریها بود.
شهر آفتاب و دری که روی همان پاشنه چرخید
با اتمام نمایشگاه بیستونهم، انتظار میرفت مراحل تکمیل شهر آفتاب تا حدی پیش رفته باشد که دستِ کم بخش قابل توجهی از بخشهای زیر چادر، بتوانند صاحب سقف و سالنهای دائمی بنا کنند اما با نزدیک شدن به نمایشگاه سیام، مشخص شد این در، هنوز بر همان پاشنه میچرخد.
امیرمسعود شهرامنیا مدیرعامل موسسه نمایشگاههای فرهنگی ایران، در نشست خبری سیامین نمایشگاه کتاب تهران که شنبه 9 اردیبهشت برگزاری شد، در پاسخ به خبرنگار فرهنگی آنا، درباره محقق نشدن وعده افزایش فضای مسقف و دائم نمایشگاه کتاب تهران از دوره قبل گفت: «مجموعه شهر آفتاب متعلق به شهرداری است و آنطور که توضیح دادهاند، در سال گذشته موانعی بر سر انتقال آن به بانک شهر داشتند و این امر در روزهای پایانی سال گذشته اتفاق افتاد.... من هم مثل شما از اضافه نشدن مساحت دائمی نمایشگاه کتاب تهران نسبت به دوره قبل ناراحتم، اما اخیرا با مسئولان بانک شهر صحبت کردهایم و قول دادهاند که بعد از نمایشگاه امسال کار ساختوساز سالنهای جدید را آغاز کنند.»
5 سالن پشت فنس
این توضیحات، آب پاکی روی دست ناشرانی بود که هنوز امیدوارانه اخبار را دنبال میکردند اما این، تمام ماجرا نبود چراکه با بازگشایی نمایشگاه سیام، مشخص شد بخشهایی از نمایشگاه، بیرون از فضای محصور شهر آفتاب برپا شده است؛ جایی که بسیاری از بازدیدکنندگان گمان میکردند جزو نمایشگاه نیست.
برپایی 4 چادر G1 تا G4 و اختصاص آنها به ناشران دیجیتال و همچنین جا دادن ناشران پزشکی (که زیر مجموعه ناشران دانشگاهی به شمار میروند) در چادر C5 که هر 5 سالن، بیرون از حصارهای بخش نمایشگاهی شهرآفتاب قرار دارند و با میدان اسبدوانی و اسطبل اسبها در مجاورت با این سالنها، موجبات نارضایتی ناشران بخشهای مذکور را برانگیخت.
مجاورت با اسبها
فرهاد تیمورزاده؛ مدیرمسئول انتشارات تیمورزاده که به انتشار کتابهای حوزه پزشکی اختصاص دارد، در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی آنا، درباره ماجرای برپایی چادر C5 گفت: «مطابق با تجربه حضور در ادوار مختلف نمایشگاه کتاب تهران، این ذهنیت که تجمیع ناشران پزشکی در یک سالن، مانع از سردرگمی بازدیدکنندگان میشود و امکان دسترسی آسان به کتابهای پزشکی برای آنان، روز 17طی نامهای از مدیر کمیته ناشران داخلی نمایشگاه سیام یعنی آقای هومان حسنپور درخواست تفکیک بخش ناشران پزشکی را دادم.»
وی ادامه داد: «من این را در حالی نوشتم و ارائه کردم که خبر نداشتم در نمایشگاه امسال قرار است فضایی را در نزدیکی بخش دانشگاهی اضافه کنند و برایشان معضلی شده است که به چه ناشران و چه بخشی بگویند که در این فضا مستقر شوند.»
تیمورزاده اظهار داشت: «بعد از مدت زمان کوتاهی، تماسها و پیامها به گوشی تلفن همراه من سرازیر شد و در عین ناباوری متوجه شدم با خواسته من موافقت شده است. موضوع را پیگیری کردم و متوجه ایجاد چادرهای جدید شدم؛ چادرهایی که تا یکهفته قبل از آغاز نمایشگاه، وجود نداشتند و تنها یک زمین آسفالته در آن بخش وجود داشت.»
این ناشر پیشکسوت تاکید کرد: «متاسفانه نه تنها مطالبات مختلف ما با تخصیص یک بخش مجزا برای ناشران پزشکی محقق نشد، بلکه قرار گرفتن این بخش، خارج از فضای نمایشگاهی شهر آفتاب و مجاورت با پارکینگهای کارکنان و اسطبل اسبها، برای ما مشکلات متعددی را ایجاد کرد.»
وی توضیح داد: «این تصور برای بازدیدکنندگان وجود داشت که این بخش، مربوط به نمایشگاه کتاب تهران نیست. راهنماها و مسیرنماها نیز به مرور و با اعتراضاتی که ما کردیم، در روزهای میانی نمایشگاه اضافه شدند. از طرفی بازدیدکنندگان مجبور بودند مسافت زیادی را برای رسیدن به درهای خروجی طی کنند تا به بخش پزشکی دسترسی پیدا کنند.»
تیمورزاده با انتقاد به شرایط برگزاری نمایشگاه کتاب در شهر آفتاب گفت: «وضعیت نمایشگاه کتاب در شهر آفتاب، وضعیت ملوکالطوایفی است. شهرداری از یکسو، بانک شهر از سوی دیگر، بهرهبردار از سوی دیگر و برگزار کنندگان نمایشگاه که وزارت فرهنگ و تشکلها هستند از سوی دیگر. به همین خاطر است که خیلی از امور در اختیار و توانایی تشکلها و وزارتخانه نیست.»
وی اظهار داشت: «من مطمئنم آقای حسنپور مدیر کمیته ناشران داخلی و آقای اسماعیلی معاون اجرایی نمایشگاه، تلاش خودش را برای رفع مشکلات انجام داده تا استندها و بنرها نصب شود و سعی کنند مشکلات ما را کم کنند. اما به هر حال شرایط آنطور که باید، نبود.»
مدیر انتشارات تیمورزاده اظهار افزود: «به اصرار ما مسئولان شهر آفتاب راضی شدند یکی از فنسهای حد فاصل بیرون و داخل بخش نمایشگاهی شهر آفتاب را بردارند تا بازدیدکنندگان راحتتر به بخش پزشکی بیایند اما دوباره جرثقیل آوردند و فنس را سر جایش گذاشتند. اگرچه با اعتراضات ما و پیگیری مسئولان تشکلها و کمیتهها، دوباره راه باز شد.»
وی با اشاره به متوقف ماندن مراحل تکمیل شهر آفتاب از سال گذشته گفت: «اگر ماکت شهر آفتاب را نگاه کنید، متوجه میشوید که بخشهای متعددی از این مکان همچنان ساخته نشده است. شهرداری و بانک شهر چه تفاوتی با هم دارند و ماجرای نقل و انتقال مالکیت شهر آفتاب، چرا باعث توقف در اضافه شدن فضاهای دائمی شهر آفتاب شده است؟»
بحران هویت در بخش ناشران دیجیتال
انتقال ناشران دیجیتال به بیرون از حصارهای شهر آفتاب نیز مشکلات متعددی را برای فعالان در این حوزه ایجاد کرد؛ مشکلاتی که حتی باعث شد بسیاری از غرفهها در چادرهای سری G خالی بمانند.
داوود اخلاقی یکی از فعالان حوزه نشر دیجیتال در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی آنا درباره مشکلات این بخش توضیح داد: «اولین مشکل، مشکل اجارهبها غرفهها بود. ما برای یک غرفه 12 متری آن هم زیر چادر و در محلی پرت افتاده، یک میلیون و 600 هزارتومان اجاره دادیم؛ در حالی که قیمت غرفه در سالنهای سهقلو، چند برابر کمتر بود.»
وی عدم دسترسی به سرویس بهداشتی و آب آشامیدنی را، مشکل دیگر در آن بخش خواند و درباره موقعیت مکانی آن توضیح داد: «بازدیدکنندگان فکر میکردند اینطرف فنس، از نمایشگاه جداست. آنهایی هم که از در خارج میشدند، یا خریدهاشان را کرده بودند و یا اینکه دیگر رمق بازدید از بخش ناشران دیجیتال را نداشتند.»
اخلاقی گفت: «چادرها، فاقد سیستم تهویه هوا بودند و کولر آبی ابتدای چادر به جای خنک کردن، هوا را مثل سونا کرده بود. در بارندگی و آبگرفتگی جمعه اول نمایشگاه نیز، ما و چند غرفه دیگر خسارت دیدیم.»
وی همچنین درباره وضعیت غرفهها اظهار داشت: «به دلیل موقعیت مکانی چادرها، اکثر غرفهها خالی مانده بود و ناشران کمی راضی به اجاره کردن غرفهها شده بودند. به همین خاطر تعدادی از غرفهها را به ارائه دهندگان بازیهای کامپیوتری و بازیهای فکری اختصاص دادند که چادرها خالی نماند، اما این مساله باعث شد هویت نمایشگاه کتاب زیر سوال برود.»
